Hội nghị tổng kết công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tại Việt Nam giai đoạn 2011 – 2015 08-01-2016

Hội nghị tổng kết công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tại Việt Nam giai đoạn 2011 – 2015

edf40wrjww2News:News_Intro
Ngày 07 tháng 1 năm 2016, Bộ Công Thương đã tổ chức Hội nghị tổng kết công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng giai đoạn 2011-2015 tại Thành phố Hà Nội. Thứ trưởng Bộ Công Thương – ông Trần Quốc Khánh và Phó chủ nhiệm Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội – ông Lê Bộ Lĩnh đã đến tham dự Hội nghị.

edf40wrjww2News:News_Content

Tham dự Hội nghị còn có đại diện Lãnh đạo Sở Công Thương 63 tỉnh, thành phố; Lãnh đạo 51 Hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; đại diện các Bộ, ban, ngành, các tổ chức quốc tế, hiệp hội, cộng đồng doanh nghiệp và đại diện phương tiện truyền thông.

Thứ trưởng Trần Quốc khánh phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị

Trong bài phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Thứ trưởng Trần Quốc Khánh khẳng định, những kết quả bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đã đạt được trong thời gian vừa qua mặc dù mới chỉ ở giai đoạn ban đầu nhưng rất đáng được khích lệ và cần tiếp tục tăng cường đẩy mạnh trong thời gian tới. Báo cáo của Cục Quản lý cạnh tranh, Bộ Công Thương đã cho thấy một số kết quả nổi bật của công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong giai đoạn 2011-2015. Cụ thể:

1. Một số kết quả đạt được

Hệ thống văn bản pháp luật điều chỉnh hoạt động bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng được đánh giá là ban hành nhanh và đồng bộ so với các hệ thống văn bản pháp luật trong các lĩnh vực khác. Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đã được Quốc hội khóa 12 thông qua năm 2010 và chính thức có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2011. Ngay sau đó, trong giai đoạn 2011-2013, Bộ Công Thương đã xây dựng và trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ các Nghị định, Quyết định và các văn bản hướng dẫn, chỉ đạo nhằm đẩy mạnh công tác thực thi pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Đặc biệt, ngày 10 tháng 7 năm 2015, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 1035/QĐ-TTg công nhận ngày 15 tháng 3 hàng năm là Ngày Quyền người tiêu dùng Việt Nam.

Hệ thống các cơ quan quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng bước đầu đã có sự thống nhất và phân cấp rõ ràng. Hiện tại, Cục Quản lý cạnh tranh, Bộ Công Thương là đơn vị chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Cùng với đó, chúng ta có 63 Sở Công Thương tại các tỉnh, thành phố thực hiện quản lý nhà nước về hoạt động tại các địa phương, trong đó có 50 tỉnh, thành đã giao nhiệm vụ bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cho Phòng Quản lý thương mại. Việc hình thành hệ thống thống nhất như vậy sẽ tạo sức mạnh và phát huy hiệu quả trong việc triển khai các công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng từ trung ương xuống từng địa phương.

Ông Trịnh Anh Tuấn – Phó Cục trưởng Cục Quản lý cạnh tranh báo cáo tại Hội nghị

Các hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đã có sự lớn mạnh về số lượng. Từ chỗ chỉ có 39 Hội trước năm 2011, tính đến nay, Việt Nam đã có 51 hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trên phạm vi cả nước. Tại các tỉnh, thành, các chi hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cũng đã có sự phát triển lớn mạnh về cơ cấu, không chỉ dừng ở cấp tỉnh mà còn triển khai hoạt động xuống các cấp huyện và xã. Phong trào hoạt động của các hội không chỉ bao gồm các hoạt động tuyên truyền, cung cấp thông tin mà đã đi sâu vào các chuyên đề gắn liền với thực tế tiêu dùng của người dân, đồng thời, sáng tạo và đề xuất nhiều hoạt động có giá trị hữu ích cho người tiêu dùng. Đặc biệt, liên quan đến vấn đề kinh phí hoạt động, hiện đã có một số Hội đã chủ động bố trí được nguồn ngân sách hoạt động thường xuyên. Những Hội này thực sự là tấm gương tiêu biểu để các Hội khác học tập trong quá trình hoạt động của Hội.

Ông Nguyễn Mạnh Hùng – Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Vinastas

Nhận thức của xã hội về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đã được nâng cao. Người dân đã chủ động tìm hiểu quy định pháp luật và chủ động thực hiện các quyền của người tiêu dùng; doanh nghiệp đã có trách nhiệm hơn trong công tác tiếp nhận và giải quyết khiếu nại của khách hàng; các cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức xã hội ngày càng quan tâm và chú ý tới hoạt động bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Để có được kết quả này là do công tác tuyên truyền và phổ biến pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đã được thực hiện liên tục và hiệu quả trong những năm vừa qua.

Đối với công tác kiểm soát hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung, nếu như năm 2012 là năm đầu tiên thực hiện quy trình này, Bộ Công Thương mới chỉ tiếp nhận và xử lý 110 hồ sơ thì năm 2014 số lượng đã tăng lên 194 bộ hồ sơ và từ đầu năm 2015 đến nay đã tiếp nhận hơn 600 hồ sơ. Sự gia tăng về số lượng các hồ sơ đăng ký một mặt cho thấy ý thức của doanh nghiệp trong việc thực hiện các quy định bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, mặt khác, việc xử lý các hồ sơ đăng ký theo quy định của Luật sẽ góp phần đảm bảo sự cân bằng trong mối quan hệ giữa người tiêu dùng và các tổ chức kinh doanh, từ đó, giảm thiểu các tranh chấp phát sinh.

2. Xác định rõ các tồn tại, hạn chế

Bên cạnh các thành tựu đã đạt được, trong Báo cáo của Cục Quản lý cạnh tranh cũng như các bài tham luận, phát biểu của các đại biểu tham dự Hội nghị đã tập trung làm rõ và nhấn mạnh những tồn tại, hạn chế đang cản trở sự phát triển của công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng ở Việt Nam. Ông Trần Quốc Khánh nhấn mạnh một số tồn tại chủ yếu sau:

- Hệ thống cơ quan quản lý nhà nước chưa hoàn thiện. Hiện tại, theo báo cáo có 53/63 Sở Công Thương giao nhiệm vụ bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cho Phòng Quản lý thương mại trong khi vẫn có 13/63 Sở Công Thương giao nhiệm vụ bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cho đơn vị khác. Tại cấp huyện, thực tế cho thấy nhiệm vụ bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng chưa được triển khai và người tiêu dùng còn gặp rất nhiều khó khăn, đặc biệt trong công tác phản ánh và giải quyết khiếu nại. 

- Các quy định về giải quyết tranh chấp giữa người tiêu dùng và tổ chức cá nhân kinh doanh chưa hoàn thiện. Hòa giải là phương thức quan trọng được sử dụng trong công tác giải quyết khiếu nại của người tiêu dùng (Chỉ đứng sau phương thức thương lượng). Tuy nhiên, các quy định của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng về tổ chức đơn vị hòa giải chưa được thực thi trong thực tế, dẫn tới công tác hòa giải tranh chấp của người tiêu dùng chưa thực sự phát huy hết hiệu quả. Thủ tục rút gọn đối với các vụ án dân sự về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đã được quy định tại Luật và thực tế được đánh giá là phương thức hiệu quả trong giải quyết các tranh chấp của người tiêu dùng. Tuy nhiên, thực tế các quy định về trình tự tố tụng tại Tòa chưa đầy đủ để có thể thực hiện theo thủ tục này. Cùng với sự ban hành và có hiệu lực từ năm 2017 của Bộ Luật Tố tụng Dân sự, các quy định về thủ tục rút gọn giải quyết vụ việc khiếu nại người tiêu dùng tại Tòa án sẽ có thêm cơ sở pháp lý bảo đảm thực hiện.

Đại diện các Sở Công Thương, các Hội phát biểu tại Hội nghị

- Hoạt động của các tổ chức xã hội tham gia bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng còn nhiều khó khăn, bất cập. Các hội có vai trò quan trọng và thực tế cũng cho thấy trách nhiệm liên quan của các hội trong công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Tuy nhiên, một trong những trở ngại chính của các hội là không có nguồn kinh phí để đảm bảo hoạt động, ngay cả đối với những hoạt động cơ bản như bố trí văn phòng và thiết bị làm việc. Vấn đề này đã luôn được nhìn nhận từ nhiều năm trước nhưng đến thời điểm hiện tại, mặc dù các nội dung tại Luật và các văn bản hướng dẫn đã có nhiều quy định nhằm hỗ trợ hoạt động của các tổ chức, tuy nhiên, thực tế triển khai vẫn còn thiếu tính chủ động, thiếu sự liên kết giữa các đơn vị, tổ chức liên quan. Tại Hội nghị lần này, báo cáo cũng đã nêu rõ sự khác nhau trong tên gọi của các hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cũng là một trong những hạn chế để có thể áp dụng thực hiện các quy định hỗ trợ theo quy định tại Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

3. Định hướng công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong thời gian tới

Trong bài phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công Thương cho rằng công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cần tiếp tục được đẩy mạnh trong thời gian tới. Để thực hiện được điều đó, cần tập trung vào những nội dung sau:

- Định vị lại khái niệm người tiêu dùng

Trong thời đại công nghệ thông tin, người tiêu dùng không chỉ giới hạn trong phạm vi một quốc gia, một vùng lãnh thổ mà có thể mở rộng trên phạm vi toàn cầu và di chuyển từ quốc gia này sang quốc gia khác. Vì vậy, công tác bảo vệ người tiêu dùng cũng cần cập nhật và theo kịp sự thay đổi này. Các cơ quan bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cần chuẩn bị các cơ sở pháp lý và công cụ hữu hiệu để có thể bảo vệ người tiêu dùng trong các giao dịch xuyên biên giới như các giao dịch qua mạng, qua điện thoại, email...

- Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng là trách nhiệm chung của toàn xã hội

Thứ trưởng Trần Quốc Khánh cho rằng, công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng không chỉ là trách nhiệm riêng của Cục Quản lý cạnh tranh, Bộ Công Thương mà đó còn phải là trách nhiệm chung của các Bộ, ngành, cơ quan trong lĩnh vực khác. Cơ quan bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cần nhận thức rõ nội dung này, trước hết, để tránh tình trạng chồng chéo trong việc xử lý công việc và quan trọng hơn là để tránh tâm lý cho rằng cơ quan mình là trung tâm giải quyết mọi sự việc liên quan đến người tiêu dùng.

- Nâng cao vị trí, vai trò của Cục Quản lý cạnh tranh

Từ việc xác định rõ vị trí của công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Thứ trưởng đề nghị Cục Quản lý cạnh tranh cần đẩy mạnh hoạt động của mình. Cụ thể, Cục cần phát huy hơn nữa vai trò đầu mối tiếp nhận khiếu nại của người tiêu dùng. Để thực hiện chức năng này, Cục cần xây dựng và vận hành các hệ thông thông tin sao cho đủ sức đáp ứng nhu cầu thực tiễn của người tiêu dùng. Đối với công tác xử lý khiếu nại của người tiêu dùng, trong phạm vi chức năng và nhiệm vụ của mình, Cục cần tập trung vào những nội dung khiếu nại trong thẩm quyền xử lý. Với những khiếu nại nằm ngoài phạm vi chức năng, để tránh sự chồng chéo trong thực hiện, Cục cần phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, đơn vị khác để hỗ trợ, tư vấn người tiêu dùng thông tin xử lý hiệu quả.

- Xác định vị trí của các hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

Một trong những băn khoăn, lo ngại của Thứ trưởng là sự khó khăn trong hoạt động của các hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Thứ trưởng cho rằng, hiện tại các hội bảo vệ người tiêu dùng đang hoạt động rất nhiệt tình và đóng góp thành tích lớn vào công tác này tại Việt Nam. Tuy nhiên, chắc chắn sự nhiệt tình này sẽ không thể duy trì nếu như thiếu các cơ chế hỗ trợ hoạt động của các hội, đặc biệt là hỗ trợ về kinh phí. Để thực hiện được nội dung này, các cơ quan quản lý cần làm rõ các chính sách, các điều kiện để có thể hỗ trợ hiệu quả hoạt động của các hội.

Ông Bạch Văn Mừng – Cục trưởng Cục Quản lý cạnh tranh

Tại Hội nghị, ông Bạch Văn Mừng – Cục trưởng Cục Quản lý cạnh tranh khẳng định Lãnh đạo Cục và tập thể cán bộ Cục sẽ tiếp thu những ý kiến chỉ đạo của Thứ trưởng và sẽ nhanh chóng đưa các nội dung chỉ đạo này vào các hoạt động thực tế của Cục trong năm 2016. Trước hết, ngay trong tháng 3 năm 2016, Cục sẽ phối hợp chặt chẽ với các Sở Công Thương, các hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và các đơn vị liên quan để tổ chức chuỗi hành động hưởng ứng Ngày Quyền của Người tiêu dùng Việt Nam năm 2016. Với sự mở đầu đầy ý nghĩa này, năm 2016 chắc chắn sẽ là một năm tiếp tục ghi dấu nhiều thành công của công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Thứ trưởng Trần Quốc Khánh trao Bằng khen cho tập thể, cá nhân

Để ghi nhận những nỗ lực và đóng góp của các tập thể, cá nhân, Bộ Công Thương đã công bố Quyết định khen thưởng các tổ chức, cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2015./.

  • Tags:

Tìm từ ngày

Tìm đến ngày